(Şekil 1.1)   (Şekil 1.2)   (Şekil 1.3)   (Şekil 1.4)

Kasnaklarımızda kullandığımız transmisyon mili malzeme tanımlaması aşağıdaki gibidir;

Şekil: Yuvarlak
İşlenmiş Ebat: 50 mm
Menşei: Transmisyon
Kalite: S235JRC
Boyutsal Norm: EN 10278 Soğuk Haddelenmiş Çelik
Proses: Soğuk Çekim
Tolerans Bandı: h11
Çap/Ebat: 55
Saf Kalite: S235JRC
Malzeme Cinsi: ST37

Transmisyon milleri düşük karbon miktarına sahiptir. Bu sayede kaynak kabiliyetleri üst düzeydedir. Bu miller paslanmaya karşı oldukça dirençlidir. Bu sebeple malzeme içi oyuklu korozyon ve diğer korozyon türleri gözlemlenmez. Transmisyon çelikleri dışarıdan gelecek darbelere karşı fazlasıyla dayanıklıdır. Çekme, uzama ve benzeri durumlara karşı kırılma yaşanmamaktadır. Kullandığımız ST 37 transmisyonların isminden çekme değerlerini de bulmak mümkündür. Bu malzemenin çekme değeri 370 N/mm², saf kaliteden de akma değerini çıkarabiliriz; bu malzeme deformasyona uğrayacağı ve deformasyon başlayacağı değer 235 N/mm²’dir. Çekme dayanımı, bir malzemenin kopmadan önce uzatılırken veya çekilirken dayanabileceği en aşırı yük olarak tanımlayabiliriz. Oysa akma dayanımı, bir malzemenin kalıcı şekil bozukluğu olmadan dayanabileceği basınç ve/veya yük veya bir daha asla benzersiz ölçümlerine geri dönmeyeceği bir noktadır.

Şekil 2

Transmisyon milleri kaynak kabiliyetleri yüksek olduğu için köprü inşaatları, otomotiv sektörü, makine sektörü vb. gibi birçok sektörde kullanılmaktadır. Resimde gördüğümüz mil için St 37 Transmisyon milidir.

Şekil 3

Standartlara göre olması gereken değerler aşağıdaki gibidir;

Şekil 4

Sunulan değerlere göre malzeme St 37 Transmisyon milidir. Görüşümüz aşağıda daha detaylı olasılıklarını anlattığımız gibidir; bize gönderdiğiniz videonun 29. saniyesinde halat milin üzerinde bir süre dönerek yüzey korozyonunu temizlediğini görebiliyoruz; bu malzemeleri üretim boyunda alarak metal testerelerde sipariş boyutlarına kesildiği dolayısı ile sürekli metal kesisi ile malzeme kesilebilmektedir.

Şekil 5

Asansör seyir halindeyken kasnakta sebebi bilinmeyen ani yüklenmeden dolayı yan yatakta sehim olduğunu (Şekil 1.1) ve mildeki yukarı yönlü kırılmanın (Şekil 1.3) ani yük değişimine maruz kaldığını göstermiştir. Ayrıca mil içindeki rulmanda zorlanarak yukarı doğru çıkma tepkisi oluşmuştur.

Kasnak mili kontrolü

T1=T2= gn.(P+Q+H)
Tm=2.T1

Eğilme momenti
M =Tm.L/4
L0= 300 mm, iki yatak arası L= 200 mm

Mil Mukavemet momenti
W= π.d³/32
d = 50 mm
W = 12265 mm³

L = Yataklar arası mil boyu mm
d= Mil çapı mm

Transmisyon çeliği için
σ02= 235 N/mm²
σ0 = 188 N/mm² = σem

Eğilme gerilmesi
σe = M/W = (Tm.L/4)/W < σem=188 N/mm² olmalıdır.
Tm =4*σe*W/L
Tm = 4*188*12265/200
Tm = 46116,4 N = 4700 kg’dan küçük yük değerleri için bu mil boyu ve çapı yeterlidir.
Akma 0 değerinde bile yakalan değer yukarıdaki gibidir.

Mil hesabı = PALANGA KASNAĞI – 2 KASNAK – (P+Q=2,5 TON) – MİL BOYU 300 mm;
T1=(P+Q+H)*gn
T1=(2500+50)*9,81=25015 N
T1=25015/2 = 12507 N (2 KASNAK OLDUĞU İÇİN)
T1=TM
TM=12507.75 N

EĞİLME MOMENTİ=
L=300 MM İKİ YAN YATAK ARASI:200 MM
M=TM*(L/4)
M=12507.75*(200/4)
M=625350 N/mm
MUKAVEMET MOMENTİ: MİL ÇAPI 50 OLURSA
W= π*d^3/32
W= π(50^3)/32
W=12265,62
σem=M/W=625350/ 12265.62
σem=50,98 N/mm² < 235 N/mm² Akma değeri
Dolayısı ile kesik (çeltik yöntemi de denilebilir) ve ani dinamik bir yük olmadan bu şekilde bir kırılması söz konusu dahi değildir.

Metalurji ve Malzeme Mühendisi
Ferhat SARIMAN